قطبیت تولید انگور و کشمش

ملکان با برخورداری از ۱۱ هزار هکتار باغ انگور، سالانه تولید قابل توجهی در این حوزه دارد. آمارها نشان می‌دهد که این شهرستان سالانه ۲۶۵ هزار تن انگور تازه تولید می‌کند که ۷۰ هزار تن آن به کشمش تبدیل می‌شود.

بیش از ۹۹ درصد از باغات ملکان به کشت رقم «ویتاویس وینفری» (معروف به تامسون یا کشمش بیدانه) اختصاص دارد. این رقم به دلیل ضریب تبدیل بالا، از نظر اقتصادی بسیار مقرون‌به‌صرفه است.

از مجموع کشمش تولیدی، حدود ۷۰ درصد به کشمش کالیفرنیایی، ۲۰ درصد به کشمش تیزآبی (سبزه) و ۱۰ درصد به کشمش آفتابی تبدیل می‌شود.

صنایع تبدیلی و فرآوری

در ملکان ۱۸ کارخانه کشمش‌پاک‌کنی فعال هستند که سالانه ۲۰ هزار تن از این محصول را فرآوری و بسته‌بندی می‌کنند. مابقی محصولات نیز پس از فرآوری به بازارهای داخلی و خارجی عرضه می‌شوند.

یکی از کارخانه‌های فعال در این زمینه، شرکت گلچین کشمش ملکان است که در زمینی به مساحت ۵۱۰۰ متر مربع احداث شده و محصولات خود را به ۲۴ کشور از جمله کشورهای عربی حوزه خلیج فارس، کشورهای شوروی سابق و اروپا صادر می‌کند.

صادرات و بازارهای هدف

کشورهای حوزه خلیج فارس، اروپا و کانادا از بزرگترین واردکنندگان محصولات خشکبار انگور ملکان به شمار می‌روند.

همچنین ترکیه و روسیه از دیگر مقاصد صادراتی این محصولات هستند. کشمش تولیدی ملکان به ویژه در کشورهای عربی و اروپا مشتریان پروپا قرصی دارد و بخش قابل توجهی از آن به این کشورها صادر می‌شود.

    چالش‌های پیش روی تولیدکنندگان

    با وجود ظرفیت‌های بالای کشاورزی، باغداران ملکان با چالش‌هایی نیز مواجه هستند:

    • سرمازدگی: انگور بیدانه در دمای زیر ۱۷- درجه سانتی‌گراد دچار آسیب جدی می‌شود و در صورت نبود پوشش برفی، خطر دوچندان می‌شود.

    • کمبود منابع آبی: کاهش منابع آب و خشک شدن دریاچه ارومیه از تهدیدات جدی برای باغات این منطقه است.

    • نبود حمایت‌های بیمه‌ای کافی: کشاورزان از عدم حمایت کافی دولت و بیمه در مواقع بحران گلایه دارند.

    • کیفیت کود و سموم: استفاده از سموم و کودهای شیمیایی با کیفیت پایین از دیگر معضلاتی است که بر کیفیت محصولات تأثیر می‌گذارد.

      جشنواره انگور

      هر سال در اواخر شهریور، جشنواره برداشت انگور و پخت دوشاب در ملکان برگزار می‌شود. این رویداد با حضور مسئولان، کشاورزان و شهروندان، فرصتی مناسب برای معرفی ظرفیت‌های کشاورزی منطقه و بازاریابی محصولات انگور و فرآورده‌های آن است.

      سایر محصولات و صنایع

      علاوه بر انگور و کشمش، ملکان در تولید رب گوجه‌فرنگی، گوشت قرمز، گوشت مرغ، تخم‌مرغ و جوجه یک روزه نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

      قالیبافی نیز از صنایع دستی رایج در این شهرستان به شمار می‌رود.

      جمع‌بندی

      شهرستان ملکان با تولید انبوه و مرغوب انگور و کشمش، سهم بسزایی در بازار داخلی و صادراتی این محصولات دارد. با این حال، چالش‌هایی مانند کمبود آب، سرمازدگی و عدم حمایت‌های بیمه‌ای می‌تواند آینده تولید این محصول استراتژیک را با مشکل مواجه کند. از این رو، لازم است مسئولان با اتخاذ تدابیر لازم، از کشاورزان و باغداران این منطقه حمایت بیشتری به عمل آورند.